Xubnaha G/Wasiirada Awdal Iyo Selel Kaga Jira Xukuumadda Cusub Oo Ka Qaybgalay Xaflada Furitaanka Geb Secondary Boarding School Ee Degaanka Geb, Hoosna Timaad Deg.G/Dadar:

Borama-(Lug)-Wasiirrada iyo Wasiirro ku xigeenada xukuumadda madaxweyne Siilaanyo kaga jira Gbobolada Awdal iyo Selel ayaa maanta ka qaybgalay xaflad tuulada Geb, hoosna timaad maamulka degmada Garbo-Dadar, laga furayey dugsi sare oo leh cunto iyo jiif, looguna talo galay inay wax ka bartaan ardayda kasoo baxda dugsiyada ku dhawdhaw degmooyinka dhulkaasi.
 

Xafladdan oo maanta ka dhacday degaanka Geb ayaa sidoo kale waxa kasoo qaybgalay xubnaha Golaha degaanka ee degmadaasi, Masuulyiinta waxbarashada G/Awdal, Guddoomiyaha ururka Bisha Cas G/Awdal Maxamed Xaaji Nuur, Salaadiin , Cuqaal iyo xubno ka tirsan ururada samafalka ee ka qayb qaatay hirgelinta dugsigaasi, aqoonyahanno iyo martisharaf kale.
 

Khudbado loogu ducaynayey cid kastoo ka qayb qaadatay Dugsigan isla markaana lagula dardaarmayey ardayda geli doonta dugsigan ayaa waxa ka hadlay masuuliyiinta xukuumadda Axmed Siilaanyo ee kasoo jeeda g/Awdal iyo Selel.
 

Wasiirka caddaladda Prof.Ismaaciil Muumin Aare oo furitaanka dugsigan ka hadlay ayaa yidhi "caddaaladdii an ku ballanqaadnay maanta ayey durba ka bilaabatay tuulada Geb , iyadoo xuquudqa muwaadinku ay tahay inuu helo waxbarasho iyo daryeel caafimaad oo bilaash, waana bilowga caddaladda xukuumadda cusub, cid uunbaa magac keenta ee ma wada keenaan, Dr. Baylena waa kuwa magaca keenay iyo sharafta dadkooda. Dimuqraadiyadda iyo dawladnimadii aan doonaynay waa caddaaladoo la gaadho, ilmahaa maanta helayna maragbaan ka nahay farxad gaar ahbayna ii tahay".
 

Wasiirka ciyaaraha dhaqanka iyo dhallinyarada Maxamed Ibraahim Madar oo isna halkaasi ka hadlay ayaa yidhi “Haddaan nahay xukuumadda cusub ee xilka qabatay weli waxba ma hayno, waxaasaan qabanaynaana idin odhan maryno ee waxaan leenahay waan idin barbar taagannahay dedaalkiinna, wax kastoo aad xaq u leedihiinna waan ku dedaali doonaa.
 

Wasiirka beeraha Faarax Cilmi oo isna halkaa ka hadlay ayaa yidhi  "waxaan ogaa baahida waxbarashada ee taalla degaannada Lughaya, Gargaara iyo Geerisa . ardaydan degaanadaasi dhaqaale darro ayey waxba u baran kari la’aayeen , dadka u fikiray inay meeshan badhtamaha dugsi ay waxna ku bartaan, cunto iyo jiifna lagu siinayo aadbaan ugu mahadcelinayaa meeshanna beeraha bayey ku habboon tahay , waxaan isku dayi doonaan inaan dadka degaankan ku dhiirrigeliyo dhinaca wax soo saarka, garow debed ka yimaadda uun lama sugi karo”.
 

Maayarka Garbo-dadar oo isna halkaa ka hadlay ayaa munaasabaddan ku yidhi “meeshan waxa asal ahaan loo yaqaan Geb-qaloocaan, waa meel caan ku ah ciyaaraha hiddaha iyo suugaanta g/Awdal, waana dhul daaqsimeed xoollaha la keeno wakhtiga jiilaalka , waana nasiib wanaag in meeshan oo geel lagu eegi jiray maanta dugsi waxbarasho laga hirgeliyey, ammaan iyo duco ayaan u eedinaynaa ciddii kasoo shaqaysay”.
 

Dr.C/raxmaan Bayle isla markaana ka tirsan madaxda Baanka Horumarinta Afrika, lana rumaysan yahay inuu ka dambeeyo aasaaska Dugsigan sare oo isna halkaa ka hadlay ayaa yidhi “Dugsigan waxa ku bilownay wax ka yar 21 kun oo Doolar, hase yeeshee lacagta ku baxday qaybtan hore maanta waa ilaa 100,000 oo Doolar waxana filaynaa inay ku baxdo 500,000 oo doolar, waan iska riyoonnay , ilaahayan riyadii dhab ayuu nooga dhigay, afar fasal, meeshiyo rag iyo dumarba wax ku cunayeen, xafiiskii macallimiinta. Sariirihii jiifka oo ilaa laba boqol ah iyo furaashyadoodii oo ay bustayaashii weheliyaan waxa noogu deeqayay muwaadin reer Awdal oo jooga Sucuudiga lana yidhaa Xaaji Yuusuf, halka nin kale oo muwadiniintaasi ka mid ahina noogu deeqay boqol kursi iyo boqol miis oo wax lagu barto iyadoo intaa in le'egna waxa noogu deeqay jaaliyadda reer Awdal ee ku nool magaalada Riyaad. Hay’adaha caalamiga ee Somaliland jooga sida UNICEF iyo AET waxay noo ballanqaadeen adeegyada biyaha”.
 

Guddoomiyaha waxbarashada G/Awdal Daahir Maxamuud Xaddi oo isna halkaasi ka hadlay ayaa yidhi “Ardayda kasoo baxda dugsigani waxay noqon doonaa kuwa degaankan uga faa’iideeya khayraadka beeraha iyo macdanta ay hodanka ku tahay , Annaguna wixii itaalkayaga, wasaaradduna iyadoo caddaaladda ku shaqaynaysaa ardaydan dugsigan siin doonto xuquuqda ay ka mid yihiin tayeynta waxbarashadooda.”
 

Dr.Maxamuud Xuseen Cige ahna Guddoomiyaha Jaamacadda EELO AMERICAN ee Boorama iyo registarar-ka jaamacadda Cammuud Prof.Cumar Cali C/laahi oo iyaguna halkaa ka hadlay ayaa si gooni gooni ah uga hadlay xidhiidhka taageero ee ay la yeelan doonaan dugsigan, isagoo guddoomiyaha EELO sheegay inay waxbarashada sare ee dugsigan ka caawin doonaa sidii looga faa’iideysan khayraaadka macdaanta iyo biyaha ee degaanka GEB hodanka ku yahay, halka registrar-ka Camauudna sheegay inay dugsigan ka caawin doonaan dhinaca tababarada macallimiinta wax ka dhigi doonto dugsiga.
 

Marwo Faadumo kalluunle oo xafladdan ka hadashay ayaa iyaduna tidhi ” Furitaanka dugsigani waxa uu bilow u yahay waxyaalihii aan usoo halgamaynay, wasiirada maanta joogaana waa kuwii aan halganka soo wada galnay ee gobolkan u dhashay, iyagaana maanta ah albaabkii aan ubadkan wax ugu doonayey, dal jacaylbaa i keenay oo aan ugu soo guuray aniga iyo ubadkayguba waxaanan doonayaa inay ardayda dugsigani tacab khasaare ku ridin dedaalka dugsiga loogu keenay halkan”.
 

Gebogebadii xafladdaasi ayaa wasiir ku xigeenka waxbarashada iyo Tacliinta sare Cali X.Xaamud jibriil xadhigga ka jaray dhismahaasi hadallo dardaaran ahna u jeediyey dadweynihii kasoo qaybgalay xafladdaasi.
Munaasabaddan ayaa sidoo kale waxa ka hadlay Salaadiin , Cuqaal iyo Waxgarad kale.

Wariye:-
Maxamed Cumar Sh.(Hyena)

Lughayanews-Borama